از بین بردن پلاک دندان با ۱۱ روش خانگی

از بین بردن پلاک دندان با ۱۱ روش خانگی
۳.۲
(۱۷)

داشتن عادت‌های غلط روزانه باعث ایجاد لایه‌ای زرد رنگ، نرم و چسبناک از باکتری بر روی دندان، لثه و حتی دندان مصنوعی می‌شود که به آن پلاک می‌گویند. پلاک‌ها در طولانی مدت باعث پوسیدگی دندان می‌شوند. پس باید برای جلوگیری از پیشرفت پلاک دندان، سفید کردن دندان و همچنین اصلاح طرح لبخند خود راه‌حل‌هایی را پیدا نمایید. در این مقاله شما را با ۱۱ روش خانگی برای از بین بردن پلاک دندان آشنا خواهیم کرد.

همه افراد دارای پلاک‌های دندانی هستند. این لایه چسبنده زمانی بر روی دندان‌ها ایجاد می‌شود که باکتری‌های موجود در دهان با غذاهای شیرین یا نشاسته‌ای مخلوط شوند. پلاک دندان می‌تواند منجر به ایجاد حفره، التهاب لثه (بیماری لثه) و از دست دادن دندان‌ها شود. در این مقاله قصد داریم تا به توضیح جامع و کامل پلاک دندان و مسائل پیرامون آن بپردازیم.

پلاک دندان چیست؟

باکتری‌های سازمان‌ دهی ‌شده، چالش بالینی قابل ‌توجهی ایجاد می‌کنند، زیرا می‌توانند باعث بیماری‌های دهان و دندان شوند. یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های بیوفیلم در طبیعت، پلاک دندان انسان است که مسئول انواع بیماری‌ها و عفونت‌های دهان  و دندان می‌باشد. پلاک دندان یک لایه چسبنده از باکتری است که بر روی دندان‌ها تشکیل می‌شود. باکتری‌های موجود در پلاک پس از خوردن یا نوشیدن اسید تولید می‌کنند. این اسیدها می‌توانند مینای دندان را از بین ببرند و باعث ایجاد حفره و التهاب لثه (بیماری‌های لثه) شوند. پلاک همچنین می‌تواند در زیر لثه بر روی ریشه دندان ایجاد شود و استخوان‌های نگهدارنده دندان را تجزیه کند. پلاک درمان نشده می‌تواند سخت شده و تبدیل به تارتار سخت شود. اگر چه همه افراد ممکن است با مشکل پلاک مواجه شوند اما در شرایطی که فرد مقدار زیادی غذاها یا نوشیدنی‌های شیرین یا نشاسته‌ای مصرف کند، به دلیل مصرف داروهایی مانند داروهای ضد‌افسردگی یا بیماری‌هایی مانند سندرم شوگرن دچار خشکی دهان شود، سابقه تشعشع سر/گردن داشته باشد و دخانیات مصرف کند، احتمال ایجاد پلاک بیشتر است.

بهداشت دهان و دندان از اهمیت بالایی برخوردار است. مسواک زدن روزانه، استفاده از نخ دندان مناسب و معاینات منظم دندانپزشکی برای حفظ سلامت دهان و دندان مهم‌اند. مسواک زدن نامناسب می‌تواند منجر به تشکیل پلاک شود که اگر از آن چشم‌پوشی شود، جرم تشکیل می‌شود. این امر در نهایت منجر به چندین بیماری دیگر دندان و لثه می‌شود.

سهل‌انگاری می‌تواند در عرض چند ماه باعث ایجاد جرم بر روی دندان‌های شما و نیاز به استفاده از خدمات دندانپزشکی شود. بنابراین باید بدانید که چگونه جرم را از روی دندان‌های خود پاک کنید و همچنین از سایر بیماری‌های دهان جلوگیری کنید.

پلاک دندان چگونه به وجود می آید؟

هنگامی که باکتری های موجود در دهان با غذاهای شیرین یا نشاسته‌ای مانند شیر، آب میوه، نوشابه، نان، ماکارونی و میوه مخلوط می‌شوند، پلاک ایجاد می‌شود. این باکتری‌ها اسیدهایی آزاد می‌کنند که کربوهیدرات‌های موجود در غذا و نوشیدنی‌ها را تجزیه می‌کند. اگر بلافاصله پس از خوردن یا آشامیدن، دندان‌های خود را مسواک نزنید، ترکیبی از باکتری‌ها، اسیدها و کربوهیدرات‌ها می‌تواند به یک لایه چسبناک و بی‌رنگ به نام پلاک تبدیل شود. احساس چسبندگی بر روی دندان‌ها را می‌توان علامت اصلی وجود پلاک دندان به شمار آورد. سایر شاخص ها عبارتند از: بوی بد دهان مزمن (هالیتوزیس)، لثه‌های قرمز، متورم و حساس که بعد از مسواک زدن خونریزی می‌کنند (بیماری لثه)، ایجاد حفره، ژنژیویت و بیماری پریودنتال (لثه)، عفونت شدید لثه (پریودنتیت)، پوسیدگی و از دست دادن دندان، عفونت و پوسیدگی دندان.

پلاک باکتریایی چگونه تشکیل می‌شود؟

پلاک‌های دندانی زمانی تشکیل می‌شوند که باکتری‌ها بر روی دندان‌ها جمع شوند. این روکش شفاف و چسبناک می‌تواند بسیاری از سطوح دندان را بپوشاند و در نتیجه باعث پوسیدگی دندان و بیماری لثه شود. غذاهایی که می‌خورید نقش مهمی در نحوه تشکیل پلاک دندانی دارند. وقتی غذاهای شیرین یا نشاسته‌ای مانند کربوهیدرات‌ها را می‌خورید، ذرات غذا می‌توانند به دندان‌های شما بچسبند یا بین آن‌ها قرار بگیرند.  باکتری‌ها از این ذرات تغذیه می‌کنند و اسید تولید می‌کنند که می‌تواند باعث فرسایش مینای دندان شود. مینای دندان از دندان‌های شما محافظت می‌کند، بنابراین این فرسایش دندان‌های شما را در برابر پوسیدگی آسیب پذیرتر می‌کند. هنگامی که مینای دندان را با ایجاد پلاک دندانی از دست می‌دهید، دندان‌های شما نسبت به سرما، گرما و سایر احساسات حساس‌تر می‌شوند. تجمع پلاک و از بین رفتن مینای دندان نیز می‌تواند منجر به التهاب لثه و بیماری لثه شود که در این صورت به جراحی لثه نیاز است.

علت ایجاد پلاک دندان

پلاک دندان چیزی نیست که بتوان به طور کامل از آن اجتناب کرد. این پوشش چسبنده در دهان همه افراد ایجاد می‌شود و از غذاهایی که می‌خوریم به وجود می‌آید. پلاک به مرور زمان ایجاد می‌شود و خطر پوسیدگی دندان یا سایر مشکلات دندانی را افزایش می‌دهد. درک علت ایجاد پلاک دندانی می‌تواند به شما در جلوگیری از ایجاد پلاک دندانی کمک کند. به خاطر داشته باشید که برخی از عوامل می‌توانند خطر تجمع پلاک بیشتر را افزایش دهند، مانند رژیم غذایی حاوی غذاهای نشاسته‌ای و شیرین، مصرف برخی داروها که منجر به خشکی دهان می‌شوند و همچنین سیگار کشیدن نیز از مولفه‌های ایجاد پلاک دندان هستند.

جرم و پلاک دندان

هنگامی که پلاک بر روی دندان‌ها جمع می‌شود، مینای دندان را می‌خورد و باعث ایجاد حفره و پوسیدگی می‌شود. تجمع پلاک حتی می‌تواند باعث التهاب لثه یا بیماری شدید پریودنتال (لثه) شود. اگر پلاک تبدیل به تارتار شود، باکتری‌های آن می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند و دندان‌های شما را زرد کنند. به دو روش می‌توان از تشکیل پلاک دندان جلوگیری کرد. ابتدا باید به رژیم غذایی خود توجه کنید. از آنجایی که پلاک برای تشکیل به کربوهیدرات نیاز دارد، مصرف هرچه کمتر مواد غذایی شیرین می‌تواند کمک کننده باشد. با این حال، اجتناب از مصرف تمام کربوهیدرات‌ها غیرممکن است. چرا که بسیاری از غذاهای سالم مانند نان، غلات، سیب زمینی و ذرت حاوی کربوهیدرات هستند. بنابراین، عدم تشکیل مقداری پلاک اجتناب‌ناپذیر است.

تفاوت بین پلاک و تارتار

با گذشت زمان، اگر پلاک به طور منظم درمان نشود، مواد معدنی از بزاق شما به بیوفیلم پلاک رسوب می‌کند و منجر به سخت شدن پلاک ظرف ۲۴ تا ۷۲ و تبدیل به تارتار می‌شود. لازم به ذکر است که ۶۸ درصد از بزرگسالان تارتار دارند. تارتار که جرم دندانی نیز نامیده می‌شود، رسوبی به رنگ زرد یا قهوه‌ای است که هنگام سفت شدن پلاک بر روی دندان‌ها ایجاد می‌شود. تارتار در امتداد خط لثه در قسمت جلویی و پشتی دندان‌ها ایجاد می‌شود. از آنجایی که رسوب تارتار بر روی دندان‌ها به شدت به مینای دندان چسبیده است، تنها توسط یک متخصص دندانپزشکی قابل برداشته شدن می‌باشد. خطر ابتلا به تارتار در شرایطی مانند خشکی دهان، شلوغی و نامنظمی دندان‌ها، سیگار کشیدن و افزایش سن بیشتر است.

چه عواملی باعث ایجاد پلاک دندان می‌شود؟

هنگامی که بزاق، غذا و مایعات در دهان شما ترکیب می‌شوند، محیطی را ایجاد می‌کنند که به باکتری‌ها اجازه می‌دهد رشد کرده و رسوب کنند و بر روی دندان‌ها و لثه‌ها و به خصوص در محل تلاقی دندان‌ها و لثه‌ها جمع شوند. غذاهای معمولی که به تشکیل و رشد پلاک کمک می‌کنند شامل غذاهای حاوی کربوهیدرات یا قندهای ساده مانند ساکارز و نشاسته هستند که در نوشابه‌ها و آب نبات‌ و کیک و شکلات‌ها یافت می‌شوند. خوردن غذاهای سرشار از قند مانند کیک، شیرینی و میوه می‌تواند باعث افزایش باکتری‌های پلاک شود. پلاک می‌تواند منجر به التهاب لثه، پوسیدگی و بیماری‌های پیشرفته لثه شود، بنابراین مهم است که اقدامات لازم برای درمان و پیشگیری از آن انجام شود. هیچ راهی برای اجتناب کامل از پلاک دندان وجود ندارد، بنابراین حفظ یک روال بهداشت دهانی مناسب برای جلوگیری از تجمع آن مهم است.

تشخیص پلاک دندان

پلاک دندان ممکن است به رنگ زرد کم رنگ باشد، اما می‌تواند بی رنگ نیز بوده و به سختی دیده شود. به همین دلیل مهم است که بهداشت دهان و دندان را رعایت کنید و هر ۶ ماه یک بار برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک برای تشخیص پلاک در مکان‌های مختلف دندان از آینه‌های دندانی استفاده می‌کند و سپس پلاک را بین دندان‌ها، با یک جرمگیر دندان خراش می‌دهد. روش دیگر تشخیص،استفاده از نور پلاک ماوراءبنفش است. به این صورت که دندان‌پزشک یک محلول فلورسنتی را به بیمار می‌دهد تا در داخل دهان خود بچرخاند که منجر به رنگی شدن کامل دندان و لثه‌ها می‌شود. سپس بیمار محتویات را بیرون ریخته و به طور کامل دهان خود را شستشو می‌دهد. سپس در مرحله بعدی دندان‌ها در زیر پرتوی یک نور ماوراءبنفش به شکل ‌دقیقی بررسی می‌شوند. این نور منجر به ظاهر شدن پلاک دندان می‌شود. روش دیگری نیز وجود دارد که شامل جویدن یک قرص مخصوص شناسایی پلاک می‌باشد. این قرص‌ دارای رنگ‌دانه قرمز رنگی است که با جویدن در حفره دهان آزاد شده و هر قسمتی که ممکن است پلاک وجود داشته باشد را  با ایجاد لکه‌هایی مشخص می‌کند.

درمان پلاک دندان

راه‌های زیادی برای درمان پلاک دندان وجود دارد. اما در قدم اول لازم به ذکر است که اگرچه روش‌های خانگی نیز وجود دارد اما بهتر است برای درمان قطعی‌تر و بهتر پلاک به دندانپزشک مراجعه شود. یکی از ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین راه‌های درمان پلاک دندان، رعایت بهداشت دهان و دندان می‌باشد. روش دومی که معمولا دندانپزشکان به کار می‌برند، فلورایدتراپی است. فلوراید‌تراپی به به کارگیری دوره‌ای موضعی فلوراید بر روی دندان‌ها گفته می‌شود. روش بعدی جرم‌گیری و اسکیلینگ دندان است که در آن دندانپزشک به وسیله ابزارالاتی مخصوص، پلاک دندان و تارتار را از روی دندان و لثه‌ها جدا می‌کند. پولیش دندان نیز روش دیگری برای پاک‌سازی دندان‌ها از پلاک دندانی است که در آن لکه‌های سطحی و رسوبات پلاکی از روی دندان‌ها پاک شده و به دندان‌ها جلا داده می‌شود. برای از بین بردن جرم و پلاک در کودکان نیز معمولا از فیشورسیلانت استفاده می‌شود. در برخی کودکان به دلیل رویش جدی سطح دندان و وجود شیارها و فرورفتگی‌‌های عمیقی در آن که امکان تمیز کردن آن با مسواک زدن وجود ندارد، مواد غذایی و میکروب‌ها درون شیارها قرار گرفته و منجر به پوسیدگی دندان‌ها می‌شود که در این شرایط دندانپزشک به وسیله مواد فیشورسیلانت شیارهای عمیق را کم عمق می‌کند که امکان مسواک زدن سطح جونده دندان وجود داشته باشد.

راه‌های طبیعی برای از بین‌بردن جرم و پلاک دندان

۱. دندان‌های خود را به درستی مسواک بزنید

پلاک دندان - دندان های خود را به درستی مسواک بزنید

مسواک زدن صحیح دندان‌ها پس از هر وعده غذایی از ایجاد جرم جلوگیری می‌کند. برای مسواک زدن از مسواک با برس نرم استفاده کنید و از تمام زوایا روی تمام سطوح دندان‌ها مسواک بزنید تا کاملا تمیز شوند. یادتان باشد که برس را همیشه با زاویه‌ی ۴۵درجه نسبت به خط لثه نگه دارید.

۲. از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید

پلاک دندان - از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید

خمیر دندان‌های حاوی فلوراید به افزایش غلظت فلوراید در دندان‌ها کمک می‌کنند که باعث تقویت آنها شده و از ایجاد حفره‌های دندانی جلوگیری می‌کند. استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید به بازسازی مناطق تحت‌تأثیر پوسیدگی کمک می‌کند و از آنها در برابر باکتری‌های مسئول ایجاد جرم محافظت می‌کند.

مواد لازم

یک خمیر دندان حاوی فلوراید

طرز تهیه

مقدار کافی خمیر دندان حاوی فلوراید را روی مسواک خود بریزید و به‌درستی مسواک بزنید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را حداقل دو بار در روز انجام دهید.

۳. خمیر دندان کنترل جرم

پلاک دندان - خمیر دندان کنترل جرم

خمیر دندان کنترل جرم حاوی مواد شیمیایی مانند پیرو فسفات‌ها، سیترات روی، فلوراید و غیره است. این مواد از تجمع جرم جلوگیری می‌کنند و بر روی دندان شما اثر ضدپوسیدگی دارند. برخی از خمیردندان‌های کنترل‌کننده‌ی جرم همچنین حاوی یک آنتی‌بیوتیک به نام تریکلوزان هستند که مسئول از بین بردن برخی از باکتری‌های دهانی است.

مواد لازم

یک خمیر دندان کنترل جرم

طرز تهیه:

دندان‌های خود را با خمیر دندان کنترل جرم مسواک بزنید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را حداقل دو بار در روز انجام دهید.

۴. مخلوط جوش شیرین

پلاک دندان - مخلوط جوش شیرین

جوش شیرین دندان‌ها و لثه‌ها را تسکین می‌دهد و اثر ضد‌باکتریایی بر روی پلاک و جرم دارد. این ماده می‌تواند به جلوگیری از جرم و همچنین سفید شدن دندان‌ها کمک کند.

مواد لازم

      یک قاشق غذاخوری جوش شیرین

      مقدار کمی نمک

      مسواک

طرز تهیه:

جوش شیرین و نمک را با هم مخلوط کرده و با ریختن این مخلوط روی مسواک، دندان‌های خود را مسواک بزنید.

دهان خود را با آب ولرم بشویید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

برای دستیابی به نتایج سریع هر روز این کار را انجام دهید. پس از پاک شدن پلاک می‌توانید هر ۷-۱۰ روز یکبار این درمان را ادامه دهید.

۵. ژل آلوئه‌ورا

پلاک دندان - ژل آلوئه ورا

آلوئه‌ورا دارای خواص ضد میکروبی است و حاوی آنتی اکسیدان‎‌هایی است که می‌توانند با مهار رادیکال های آزاد تولید شده توسط باکتری‌ها باعث بهبودی لثه شوند. اسانس لیمو دارای خواص ضد قارچی در برابر قارچ های سی آلبیکنس است که بر روی پوست و قسمت‌های خاصی از بدن یافت می‌شوند. این ماده می‌تواند به جلوگیری از جرم و پوسیدگی کمک کند.

مواد لازم:

      یک قاشق چایخوری ژل آلوئه ورا

      ۴ قاشق چایخوری گلیسیرین گیاهی

      ۴-۵ قاشق غذاخوری جوش شیرین

      ۱۰ قطره اسانس لیمو

      یک فنجان آب

طرز تهیه:

همه‌ی مواد را مخلوط کنید تا یک خمیر نرم و صاف درست شود.

این مخلوط را به دندان‌های خود بمالید.

دهان خود را کاملاً بشویید تا خمیر از بین برود.

هر چند وقت یکبار باید این کار را انجام دهید:

هر ۳-۴ روز یک بار از آن استفاده کنید تا پلاک کاملاً از بین برود.

توجه: از این درمان به مدت طولانی استفاده نکنید زیرا گلیسیرین می‌تواند روند معدنی سازی مجدد دندان‌های شما را قطع کند.

۶. روغن دانه کنجد

پلاک دندان - روغن دانه کنجد

روغن کنجد غنی از ترکیبات فعال زیستی است که خاصیت آنتی اکسیدانی، سم‌زدایی و آنتی‌بیوتیک از خود نشان می‌دهند. این ماده به‌طور سنتی برای غرغره کردن با روغن استفاده می‌شود زیرا می‌تواند التهاب لثه ناشی از پلاک و آسیب رادیکال‌های آزاد همراه با پوسیدگی دندان را کاهش دهد.

مواد لازم:

      یک قاشق غذاخوری دانه کنجد

      مسواک

طرز تهیه:

روغن دانه کنجد را به مدت ۱۵ دقیقه در دهان خود غرغره کنید.

دهان خود را کاملا بشویید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را دو بار در هفته انجام دهید.

۷. به‌طور منظم نخ دندان بکشید

پلاک دندان - به طور منظم نخ دندان بکشید

استفاده از نخ دندان راهی عالی برای از بین بردن پلاک و ذرات غذایی بین دندان‌ها است. استفاده از نخ دندان از ایجاد جرم جلوگیری می‌کند و به شما در حفظ بهداشت دهان و دندان کمک می‌کند. نخ دندان نه تنها بین دندان‌ها بلکه بین لثه‌ها را نیز تمیز می‌کند، بنابراین پوسیدگی دندان را از بین می‌برد و منجر به درمان عفونت لثه نیز می‌شود.

مواد لازم:

نخ دندان

طرز تهیه:

رشته نخ دندان را بین دو دندان قرار دهید.

رشته را به آرامی به عقب و جلو بکشید تا ذرات غذا از بین دندان‌های شما خارج شود.

آن را در شکاف لثه فرو کنید تا بقایای غذا از بین برود.

این کار را برای کل دهان تکرار کنید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را حداقل دو بار در روز انجام دهید.

۸. غرغره کردن دهان‌شویه ضدعفونی کننده یا محلول پراکسید

پلاک دندان - غرغره کردن دهانشویه ضدعفونی کننده یا محلول پراکسید

دهان‌شویه و هیدروژن پراکسید هر دو ضد میکروبی هستند. این محلول به شل‌شدن و از بین بردن جرم کمک می‌کند.

مواد لازم:

      یک قاشق غذاخوری دهان‌شویه ضدعفونی کننده

      ۳ قاشق غذاخوری محلول ۳٪ هیدروژن پراکسید

طرز تهیه:

دو ماده را با هم مخلوط کرده و به مدت یک یا دو دقیقه این محلول را غرغره کنید.

پس از آن آب ساده را غرغره کنید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را هفته‌ای دو بار تکرار کنید.

۹. از خلال دندان استفاده کنید

پلاک دندان - از خلال دندان استفاده کنید

برای برداشتن جرم سفت شده از دندان‌های خود می‌توانید از خلال دندان استفاده کنید (که در فروشگاه‌ها موجود است). خلال دندان می‌تواند به شما کمک کند تا جرم را به آرامی خراش دهید.

مواد لازم:

خلال دندان

طرز تهیه:

با کمک یک آینه‌ی بزرگ‌نمایی و روشن، جرم جمع شده روی دندان‌های خود را پیدا کنید.

در مراحل تمیز کردن، جرم را به آرامی خراش دهید، تف کنید و دهان خود را بشویید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را روزی دو بار تکرار کنید.

توجه: این کار باید با دقت و ملایمت انجام شود زیرا برداشتن جرم در اعماق لثه ممکن است باعث عفونت شود.

۱۰. عصاره‌ی سرخ بن

پلاک دندان - عصاره ی سرخ بن

سرخ بن یک ماده‌ی رایج در خمیر دندان است زیرا یک ماده ضد میکروبی است و می‌تواند سطوح پلاک دندان را کاهش دهد. بنابراین می‌توان از آن برای کاهش پلاک دندان و التهاب لثه استفاده کرد.

مواد لازم:

   ۳-۴ قطره عصاره سرخ بن

      یک فنجان آب گرم

طرز تهیه:

عصاره‌ی سرخ بن را به آب گرم اضافه کرده و این مخلوط را غرغره کنید.

هر چند وقت یکبار باید این کار را انجام دهید:

این دهان‌شویه را هر روز ترجیحاً دو بار در روز استفاده کنید.

۱۱. غرغره‌ی روغن

پلاک دندان - غرغره ی روغن

غرغره‌ی روغن برای از بین بردن پلاک و عفونت‌های مشابه انجام می‌شود. روغن نارگیل تمام آلودگی‌های حفره دهان شما را جذب می‌کند. همچنین دارای خواص ضد‌میکروبی است که در برابر عوامل بیماری‌زا دهانی موثر است.

مواد لازم:

۱-۲ قاشق غذاخوری روغن نارگیل خالص

طرز تهیه:

روغن را به مدت ۱۰-۱۵ دقیقه در دهان خود غرغره کنید.

روغن را بیرون بریزید و دهان خود را کاملاً با آب گرم بشویید.

هر چند وقت یک‌بار باید این کار را انجام دهید:

این کار را هفته ای دو یا سه بار تکرار کنید.

به محض تشکیل جرم، برداشتن آن و جلوگیری از تجمع بیشتر مشکل خواهد بود. ممکن است مدتی طول بکشد تا این روش‌های درمانی نتیجه بدهند اما به جلوگیری از تشکیل جرم کمک می‌کنند.

در اینجا چند نکته‌ی دیگر ارائه شده است که می‌توانید برای جلوگیری از تشکیل پلاک و جرم بر روی دندان‌های خود انجام دهید.

نحوه از بین بردن پلاک دندان

دانستن اینکه چگونه از شر پلاک های دندانی خلاص شوید، بخش مهمی از حفظ سلامت دندان‌ها و لثه‌ها است. به طور کلی، با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه می‌توان از شر این ماده چسبنده خلاص شد. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به حذف ذرات غذا که باکتری‌های تشکیل دهنده پلاک را جذب می‌کنند، کمک می‌کند. شما باید حداقل دو بار در روز یا بیشتر مسواک بزنید و نخ دندان بکشید تا دندان‌ها و لثه‌های خود را تا حد امکان تمیز و عاری از ذرات غذا نگه دارید. مسواک زدن بقایای مواد غذایی را از سطح دندان‌های شما پاک کرده و نخ دندان نیز ذرات غذایی را که بین دندان‌ها گیر کرده‌اند را از بین می‌برد. اگر اقدامات لازم برای پیشگیری و از بین بردن پلاک انجام نشود، ممکن است منجر به مشکلاتی مانند مشکلات زیر شود.

ایجاد حفره: اسیدهای تولید شده توسط باکتری‌های موجود در پلاک می‌توانند باعث کاهش pH شوند و مینای دندان را از بین ببرند. التهاب لثه: تجمع باکتری‌های پلاک می‌تواند باعث التهاب لثه‌ها شود. بوی بد دهان: ایجاد پلاک ناشی از بهداشت نامناسب دندان نیز می‌تواند باعث بوی بد دهان شود. برای رفع بوی بد دهان بهتر است از یک متخصص دندانپزشک کمک بگیرید.

رعایت بهداشت دهان و دندان

حفظ سلامت دهان و دندان و جلوگیری از تجمع پلاک بر روی دندان بهترین راه برای جلوگیری از ایجاد پلاک و تارتار است. برای کمک به جلوگیری از ایجاد پلاک، حتماً باید دندان‌ها به صورت روزانه دو بار یا بیشتر با خمیر دندان‌های حاوی فلوراید مسواک زده شده و حداقل دو بار در روز از دهانشویه و نخ دندان استفاده شود. همچنین برای معاینات و تمیز کردن دهان نیز به طور منظم و هر شش ماه یک بار باید به دندانپزشک مراجعه کرد. افرادی که به طور منظم به دندانپزشک مراجعه می‌کنند، کمتر به بیماری‌های دهان و دندان مرتبط با پلاک مبتلا می‌شوند.

توت های خانواده بری را مصرف کنید

اسید مالیک ماده‌ای است که در برخی میوه‌ها یافت می‌شود و می‌تواند با از بین بردن لکه‌های سطحیبر روی دندان‌ها به سفید شدن دندان‌ها کمک کند. اسید مالیک در توت فرنگی و سایر توت‌های خانواده بری یافت می‌شود. توت فرنگی همچنین حاوی ویتامین C نیز می‌باشد که به از بین بردن پلاک دندان کمک می‌کند. توت‌ها انواع مختلفی دارند و همه‌ی آن‌ها تاثیر یکسانی بر روی دندان‌ها ندارند. برای مثال تمشک، تمشک و کرن بری هیچ تاثیری ندارند.

پلاک دندان در ارتودنسی چیست؟

پلاک ارتودنسی دندان، یکی از ابزار و تجهیزاتی است که در طول دوره درمان ارتودنسی با نظر متخصص و مطابق با شرایط بیمار، جهت تکمیل پروسه درمان و اصلاح فک و دهان به کار برده می‌شود. یکی دیگر از موارد کاربرد پلاک‌های دندان در ارتودنسی، جلوگیری از برگشت مجدد دندانها به مکان و حالت اولیه خود و ثابت نگه داشتن آنها در جای مورد نظر می‌باشد. انواع مختلفی از پلاک‌های دندان ارتودنسی از جمله نامرئی، فانکشنال و… وجود دارد که هر یک از آن‌ها ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند.

چگونه پلاک دندانی سبب ایجاد پوسیدگی می‌شود؟

پلاک عامل اصلی بسیاری از مشکلات سلامت دهان و دندان است. باکتری‌های موجود در پلاک اسیدهایی تولید می‌کنند که به مینای دندان حمله کرده و باعث پوسیدگی دندان می‌شود. باکتری‌های موجود در پلاک می‌توانند باعث مرحله اولیه بیماری لثه به نام ژنژیویت شوند. پلاک همچنین می‌تواند باعث بوی بد دهان شود و دندان‌ها را کدر و زرد کند. پوسیدگی دندان بیشتر در دندان‌های عقبی رخ می‌دهد. این دندان‌ها دارای شیارها و شکاف‌های زیادی هستند. اگرچه این شیارها برای کمک به جویدن غذا می‌باشند اما می‌توانند ذرات غذا را نیز در خود جمع آوری کنند. تمیز نگه داشتن این دندان‌های عقبی نیز سخت‌تر از دندان‌های جلویی صاف و در دسترس‌تر است. در نتیجه، پلاک بین این دندان‌های عقبی ایجاد شده و باکتری‌ها می‌توانند رشد کنند و اسیدی تولید کنند که مینای دندان را از بین می‌برد.

چگونه پلاک دندانی سبب ایجاد بیماری‌های لثه‌ای می‌شود؟

همان طور که گفته شد، پلاک دندانی می‌تواند منجر به مشکلات دهان و دندان شود. یکی از این مشکلات رایج ناشی از پلاک دندان ایجاد بیماری‌های لثه است. جرم‌های پلاک می‌توانند باعث ایجاد بیماری‌های پیش‌رونده لثه شود. پلاک دندان می‌تواند به بروز یک بیماری لثه‌ای که ژنژیویت یا التهاب لثه نام دارد منجر شود. این بیماری اغلب می‌تواند با مسواک زدن، نخ دندان و رعایت بهداشت دهان و دندان منظم متوقف شود. اگر بیماری ذکر شده هر چه زودتر درمان نشود، می‌تواند منجر به ایجاد بیماری‌های پیشرفته لثه شود.

چه عواملی تجمع پلاک را مستعد می‌سازند؟

پلاک زمانی ایجاد می‌شود که ذرات غذاهای حاوی کربوهیدرات (قند و نشاسته) مانند شیر، نوشابه یا آب نبات به طور مکرر بر روی دندان‌ها باقی بماند. باکتری‌هایی که در درون دهان در حال زندگی هستند، با این غذاها رشد کرده و در نهایت منجر به تولید اسید می‌شوند. با گذشت زمان، این اسیدها مینای دندان را از بین می‌برند و در نتیجه باعث پوسیدگی دندان می‌شوند. پلاک همچنین می‌تواند روی ریشه‌های دندان زیر لثه ایجاد شود و باعث از بین رفتن استخوان نگهدارنده دندان شود.

چگونه پلاک باکتریایی به جرم دندانی تبدیل می‌شود؟

پلاک‌های موجود بر روی دندان‌ها با مواد معدنی که در بزاق دهان وجود دارند ترکیب شده و یک رسوب بسیار سخت و محکم که جرم دندان نام دارد را تشکیل می‌دهند. این پلاک‌ها در اطراف دندان، قسمت‌های پایین و بالای لثه وجود دارند. به همین علت جرم دندان می‌تواند در قسمت‌های مختلفی از دندان‌ها تشکیل شود. هنگام تشکیل جرم دندان، باکتری‌ها به آن چسبیده و به ‌راحتی رشد می‌کنند. پس از تشکیل جرم دندانی، نمی‌توان ان را با مسواک زدن و یا نخ دندان کشیدن از بین برد و دندان‌ها باید توسط دندان‌پزشک جرمگیری شوند. بنابراین باید پیش از تشکیل جرم، به تمیز کردن روزانه دهان و دندان‌ها و رعایت بهداشت منظم توجه ویژه‌ای داشت.

چه راهکارهایی برای حذف پلاک میکروبی وجود دارد؟

استفاده از محلول های ضد میکروبی نقش کلیدی در ریشه کنی بیوفیلم و پلاک ایفا می‌کنند. از آنجایی که بیشتر بیوفیلم‌ها از ماده پلیمری خارج سلولی (EPS) تشکیل شده‌اند، یک فرآیند انحلال موثر EPS ممکن است ریشه کنی بیوفیلم را تسهیل کند.  برای این منظور محلول‌های ضدعفونی کننده مختلفی در کلینیک‌های دندانپزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مدیریت پلاک دندان

پلاک‌های دندانی در طول شب و به هنگام خواب و یا در طول روز به هنگام خوردن و آشامیدن مواد غذایی مختلف تشکیل می‌شوند. برای مدیریت و کنترل این پلاک‌ها، باید عواملی مانند رعایت منظم و اصولی بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک و محدود کردن مصرف خوراکی‌ها، نوشیدنی‌ها و مواد غذایی حاوی قند یا کربوهیدرات بالا، رعایت شوند.

نکات پیشگیری از ایجاد پلاک دندان

می‌توان با رعایت بهداشت مناسب، دندان پلاک دندان را به حداقل رساند. برای کمک به سالم ماندن دندان‌ها و لثه‌ها، باید سالی دو بار دندان‌ها توسط دندانپزشک جرمگیری شوند. دندانپزشک با جرمگیری، پلاک و جرم دندان را کاملاً از بین می‌برد که به کاهش خطر پوسیدگی دندان، مشکلات لثه و سایر مشکلات دندانی کمک کرده و نیاز به ترمیم دندان و غیره را کاهش می‌دهد. همچنین توجه به آنچه مواد غذایی مصرفی می‌تواند به شما کمک کند تا از تجمع پلاک بر روی دندان‌ها و لثه‌های خود پیشگیری کنید. غذاهای حاوی نشاسته یا شیرین مانند کلوچه‌ها و سایر محصولات پخته شده را محدود و یا از مصرف آن‌ها اجتناب کنید، زیرا این نوع غذاها باکتری های بیشتری را جذب می‌کنند.  تعداد بیشتری از باکتری‌ها بر روی دندان‌ها باعث می‌شود که پلاک و تارتار به راحتی ایجاد شود و در نتیجه خطر پوسیدگی بیشتر شود. برخی از نوشیدنی‌ها، مانند نوشابه، دندان‌های شما را با قندهایی می‌پوشانند که باکتری‌ها از آنها تغذیه می‌کنند.

  • برای محافظت از مینای دندان و تسهیل در برداشتن راحت پلاک دندان، از مسواک با موی نرم استفاده کنید.
  • از استعمال سیگار خودداری کنید زیرا تنباکو مسئول تجمع جرم در زیر لثه است.
  • از خوردن غذاهای غنی از نشاسته یا قندها خودداری کنید زیرا باعث رشد باکتری در دهان می‌شوند.
  • بعد از هر وعده غذایی مقدار کافی آب بنوشید تا ذرات غذا در دهان شسته شود.
  • مقدار زیادی میوه غنی از ویتامین C مصرف کنید زیرا باعث بهبود سلامت دهان و جلوگیری از التهاب لثه می‌شود.
  • برای معاینه عمومی و تمیز کردن دندان‌ها بصورت دوره‌ای به دندانپزشک مراجعه کنید.

بسیار مهم است که قبل از ایجاد پلاک و جرم، بیماری‌های دهان و دندان از بین بروند. با این حال، به خاطر داشته باشید که بسته به شدت کلسیفیه شدن، حذف جرم ممکن است دشوار باشد. بهترین پیشگیری از طریق مراقبت از دهان و دندان و مسواک زدن با دقت و استفاده‎‌ی منظم از نخ دندان است. اگر مشکل همچنان ادامه پیدا کرد، باید فوراً به دندانپزشکی مراجعه کنید.

سوالات متداول

۱-  پلاک دندان چیست؟

پلاک دندان یک ماده چسبنده است که از ترکیب ذرات باقیمانده غذا و بزاق دهان ساخته می‌شود. اگر بعد از غذا به درستی مسواک زده نشود، پلاک‌ها شروع به تشکیل و جمع شدن بر روی دندان‌ها می‌کنند. این امر می‌تواند مشکل ساز شود چرا که پلاک حاوی باکتری است که می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه شود.

۲- علت تشکیل پلاک بر روی دندان چیست؟

پلاک در نتیجه واکنش‌های شیمیایی که در دهان اتفاق می‌افتد تشکیل می‌شود. برای ایجاد پلاک، دهان به باکتری، کربوهیدرات، ذرات غذا و بزاق نیاز دارد. کربوهیدرات‌ها در بیشتر غذاها یافت می‌شوند، حتی غذاهای سالم مانند میوه‌‌ها و سبزیجات. غذاهایی که قند بیشتری دارند، کربوهیدرات بیشتری دارند، بنابراین اگر غذاهای شیرین زیاد مقرف شود، احتمال تشکیل پلاک بیشتر است.

۳- پلاک چه شکل و ظاهری دارد؟

به طور کلی پلاک بی رنگ است، اما از آنجایی که چسبنده است، ممکن است باعث تغییر رنگ دندان‌ها شود چرا که می‌تواند باعث چسبیدن ذرات غذا به دندان‌ها شود.  هنگامی که پلاک سفت شد و زرد شد، تبدیل به تارتار می‌شود.

چقدر این پست مفید بود؟

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

میانگین امتیاز ۳.۲ / ۵. تعداد آرا: ۱۷

تا الان رای نیامده! اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می دهید.

دیدگاه خود را بنویسید

٨٨٥٣٩٧٢٠ (١٠ خط)

شنبه تا پنجشنبه - 9:00 - 20:00

واتساپ کلینیک

هر لحظه با ما در تماس باشید

اینستاگرام کلینیک

در جریان داغ ترین ها باشید

تهران میدان آرژانتین

خ بخارست، خ 6، پ 22، واحد7